Stopcontacten in de badkamer: de volumes volgens het AREI
Volume 0, 1, 2 en 3 bepalen wat je waar mag plaatsen in een badkamer. Praktische uitleg met afstanden, toegelaten toestellen en de fouten die keurders zien.
De badkamer is de enige ruimte in een woning waar water en elektriciteit standaard samenkomen. Daarom deelt het AREI die ruimte op in volumes, elk met eigen regels over wat er mag hangen.
De vier volumes in mensentaal
- Volume 0 — de binnenkant van het bad of de douchebak zelf. Hier hoort in principe niets elektrisch thuis, behalve toestellen die uitdrukkelijk voor die plaats ontworpen zijn en op zeer lage veiligheidsspanning werken.
- Volume 1 — de zone recht boven het bad of de douche, tot aan het plafond. Enkel specifiek geschikte toestellen, met de juiste beschermingsgraad.
- Volume 2 — de zone rond volume 1, met een breedte van ongeveer 60 cm. Verlichtingsarmaturen en toestellen met voldoende bescherming tegen spatwater zijn hier mogelijk; gewone stopcontacten niet.
- Volume 3 — de rest van de ruimte. Hier zijn stopcontacten toegelaten, mits de kring beveiligd is met een differentieel van 30 mA.
De exacte afmetingen en uitzonderingen staan in het AREI zelf en zijn in de loop der jaren aangepast. Bevestig de actuele maten altijd bij je installateur of keuringsorganisme voor je begint te boren.
Wat dit betekent voor je situatieschema
Op het situatieschema teken je de badkamer met de plaats van bad, douche en wastafel. Daardoor kan een keurder meteen zien binnen welk volume elk stopcontact en elk lichtpunt valt. Teken je de sanitaire toestellen niet, dan kan hij die controle niet uitvoeren en volgt er hoe dan ook een opmerking.
Noteer in de badkamer ook:
- de beschermingsgraad van de armaturen, bijvoorbeeld IP44;
- de differentieel waarachter de kringen hangen;
- de hoogte van de stopcontacten waar die afwijkt van de standaard.
De klassieke inbreuken
- Een gewoon stopcontact te dicht bij de douche. Meestal gevolg van een verbouwing waarbij de douche verplaatst werd en het stopcontact bleef staan.
- Een verlichtingsarmatuur zonder voldoende beschermingsgraad boven het bad. Mooi gevonden op een webshop, niet geschikt voor volume 1.
- Geen differentieel van 30 mA. Zeker in oudere installaties nog vaak het geval.
- De equipotentiaalverbinding ontbreekt. Metalen leidingen en afvoeren horen onderling verbonden te zijn met de aarding.
Praktische aanpak bij een badkamerrenovatie
Begin bij de indeling van het sanitair, niet bij de elektriciteit. Zodra bad, douche en wastafel vastliggen, teken je de volumes op je plan en pas daarna bepaal je waar stopcontacten, verlichting en schakelaars kunnen. Doe je het omgekeerd, dan verplaats je gegarandeerd iets.
Denk daarbij aan de dingen die je later wil: een stopcontact bij de spiegel voor een tandenborstel en een föhn, een aansluiting voor een handdoekdroger, en eventueel een aansluiting voor vloerverwarming. Elk van die toestellen komt beter op een eigen kring.
Onthoud dit
Water bepaalt de regels, niet de smaak van de badkamerontwerper. Een lamp die verkeerd hangt, kost bij de keuring een inbreuk en bij een lekkage veel meer. Teken de volumes op je plan voor je iets vastlegt — dat kost tien minuten en voorkomt herwerk.
Veelgestelde vragen
Mag er een stopcontact naast de wastafel?
Ja, zolang het zich buiten de kritische volumes bevindt en op voldoende afstand van het bad of de douche staat. De kring moet beveiligd zijn met een differentieel van 30 mA.
Mag een wasmachine in de badkamer staan?
Dat kan, op voorwaarde dat het toestel buiten de kritische volumes staat, op een eigen kring hangt en beveiligd is met een differentieel van 30 mA.
Geldt dit ook voor een inloopdouche zonder douchebak?
Ja. Bij een inloopdouche vertrek je voor de afbakening van de volumes van de plaats van de douchekop en de zone die effectief nat wordt.
Dit artikel kan fouten of verouderde informatie bevatten. Controleer altijd de geldende regels en raadpleeg een vakbekwame elektricien of een erkend keuringsorganisme voordat je handelt.
