Eendraadschema of situatieschema: wat is het verschil?
De twee verplichte schema's beantwoorden elk een andere vraag. Zo herken je ze, zo hangen ze samen en zo vermijd je dat ze elkaar tegenspreken.
Twee documenten, twee vragen. Het eendraadschema beantwoordt hoe hangt alles elektrisch samen, het situatieschema beantwoordt waar hangt het. Wie dat onderscheid eenmaal ziet, verwart ze nooit meer.
Het eendraadschema in één zin
Het eendraadschema toont de volledige elektrische opbouw van je installatie: van de teller over de differentiëlen en de automaten tot de verbruikers, waarbij elke kabel als één lijn getekend is. Er staat geen enkele muur op. De volgorde op het blad volgt de elektrische logica, niet de plattegrond.
Het situatieschema in één zin
Het situatieschema is het grondplan van je woning waarop elk elektrisch punt op zijn werkelijke plaats staat: stopcontacten, schakelaars, lichtpunten, aansluitdozen, het verdeelbord en de aarding. Er staat geen enkele automaat op — wel het kringnummer dat naar het eendraadschema verwijst.
De verschillen naast elkaar
| Eendraadschema | Situatieschema | |
|---|---|---|
| Onderlaag | Geen, puur schematisch | Grondplan van de woning |
| Toont | Kringen, beveiligingen, secties | Positie van elk elektrisch punt |
| Volgorde | Elektrisch, van teller naar verbruiker | Ruimtelijk, per verdieping |
| Aantal bladen | Meestal één | Eén per verdieping |
| Gebruikt door | Installateur, keurder | Installateur, keurder, bewoner |
Hoe ze samenhangen
De koppeling tussen beide schema's zijn de kringnummers. Kring 7 op je eendraadschema is dezelfde kring 7 die op het situatieschema naast de stopcontacten van de leefruimte staat. Zonder die nummering zijn het twee losse documenten die elkaar niets vertellen.
Praktisch werk je zo:
- Nummer je kringen één keer, in het eendraadschema.
- Gebruik exact dezelfde nummers op het situatieschema.
- Gebruik diezelfde nummers op de labels in je verdeelbord.
Drie plaatsen, één nummering. Dat is de hele truc.
Waarom een keurder allebei wil zien
Een keurder vergelijkt in beide richtingen. Vanuit het eendraadschema controleert hij of de beveiligingen kloppen met de secties. Vanuit het situatieschema controleert hij of de punten daar hangen waar ze getekend staan, en of de badkamervolumes gerespecteerd zijn. Ontbreekt een van beide documenten, dan kan hij die controle niet doen.
Wat vaak misloopt
- De schema's spreken elkaar tegen. Op het ene staat de wasmachine op kring 9, op het andere op kring 11.
- Het situatieschema mist een verdieping. Zolder en kelder worden het vaakst vergeten.
- Er staan geen kringnummers op het grondplan. Het plan toont dan wel waar de punten hangen, maar niet waarop ze aangesloten zijn.
- Na een verbouwing werd maar één schema bijgewerkt. Beide documenten hebben dezelfde update nodig.
Welk schema maak je eerst?
Bij nieuwbouw begin je met het situatieschema: je bepaalt eerst waar je wat wil, en pas daarna hoeveel kringen je daarvoor nodig hebt. Bij een bestaande installatie werk je omgekeerd: je brengt eerst in kaart wat er in het bord zit en tekent daarna uit waar die kringen naartoe lopen.
In beide gevallen eindig je met dezelfde twee documenten — en met een woning waarvan je de elektriciteit begrijpt.
Veelgestelde vragen
Heb ik beide schema's echt nodig?
Ja. Een keuringsorganisme vraagt zowel het eendraadschema als het situatieschema. Het ene toont de elektrische opbouw, het andere de plaats van elk punt in de woning.
Mogen beide schema's op één blad staan?
Dat kan bij een heel kleine installatie, maar het wordt snel onleesbaar. In de praktijk teken je ze apart en verwijs je van het ene naar het andere via kringnummers.
Dit artikel kan fouten of verouderde informatie bevatten. Controleer altijd de geldende regels en raadpleeg een vakbekwame elektricien of een erkend keuringsorganisme voordat je handelt.
