Zelf een eendraadschema maken: stappenplan voor beginners
Leer stap voor stap hoe je zelf een eendraadschema tekent: van de inventaris van je kringen tot de legende, met de fouten die keurders het vaakst aanstrepen.
Een eendraadschema tekenen lijkt technischer dan het is. Je hoeft geen ingenieur te zijn: je moet vooral systematisch werken. In dit artikel lopen we de volledige werkwijze door, van de eerste inventaris tot het moment waarop je het schema naast je verdeelbord legt en alles klopt.
Waarom je dit schema echt nodig hebt
Het eendraadschema is het enige document dat in één oogopslag toont hoe je installatie elektrisch in elkaar zit. Elke kabel wordt als één lijn getekend, ongeacht hoeveel geleiders erin zitten. Daardoor blijft het schema leesbaar, ook voor een installatie met twintig of dertig kringen.
Je hebt het nodig op drie momenten: bij het bouwen, bij de keuring en bij elke latere wijziging. Wie vandaag een half uur investeert in een correct schema, bespaart later een dag zoekwerk in een bord zonder labels.
Stap 1: inventariseer je kringen
Begin bij je verdeelbord en noteer per automaat:
- het nummer of de positie in het bord;
- de nominale stroom van de automaat (10 A, 16 A, 20 A, 32 A);
- onder welke differentieelschakelaar hij hangt;
- wat er op de kring hangt, ruimte per ruimte.
Werk in een tabel en laat een kolom vrij voor de kabelsectie. Die vul je in stap drie in. Weet je niet zeker wat waar op hangt, schakel dan één automaat per keer uit en loop de woning af. Het is saai werk, maar het is de basis van alles wat volgt.
Stap 2: teken de bovenbouw
Bovenaan het blad komt de aansluiting: de teller, het type net en de hoofdzekering. Daaronder de algemene differentieelschakelaar — in een woning doorgaans 300 mA — en vervolgens de bijkomende differentiëlen van 30 mA.
Die volgorde is niet willekeurig. Alles wat je later tekent, hangt onder een van die differentiëlen. Zet je ze verkeerd, dan schuift de rest van je schema mee.
Stap 3: hang elke kring onder de juiste beveiliging
Nu teken je per kring een verticale lijn vanaf de juiste differentieel, met daarin:
- het symbool van de automaat, met de stroomsterkte erbij;
- de kabelsectie en het aantal geleiders, bijvoorbeeld
3G2,5 mm²; - een kringnummer dat overeenkomt met het label op je bord;
- de verbruikers, in de volgorde waarin de kabel loopt.
De vuistregel voor de combinatie automaat-sectie: 10 A bij 1,5 mm², 16 of 20 A bij 2,5 mm², 32 A bij 6 mm². De automaat beschermt de kabel, niet het toestel — dat is het principe waarop de hele tabel rust.
Stap 4: vul de details in die keurders controleren
Een schema dat alleen lijnen bevat, is niet af. Vermeld ook:
| Element | Waarom het erop moet |
|---|---|
| Aantal geleiders per kabel | Toont of de beschermingsgeleider aanwezig is |
| Kabelsectie | Bepaalt of de gekozen automaat toegelaten is |
| Type differentieel (A, AC, B) | Vereist voor laadpalen en bepaalde toestellen |
| Aardingssysteem | Toont hoe de installatie geaard is |
| Ruimtebenaming per verbruiker | Laat toe elk punt terug te vinden op het situatieschema |
Stap 5: legende en titelblok
Onderaan of naast het schema hoort een legende met alle gebruikte symbolen. Softwarepakketten hanteren kleine varianten van dezelfde tekens, en de legende maakt duidelijk welke variant jij gebruikt.
In het titelblok zet je het adres van de installatie, de datum, de naam van wie het schema tekende en het versienummer. Dat versienummer lijkt overbodig tot de dag waarop er drie versies van je schema circuleren.
Stap 6: controleer het schema tegen de werkelijkheid
Ga met het schema in de hand naar je bord en overloop elke automaat. Klopt het nummer? Klopt de stroomsterkte? Hangt de kring effectief onder de differentieel die je tekende? Deze laatste controle duurt twintig minuten en vangt bijna elke fout op.
De fouten die het vaakst terugkomen
- Te veel stopcontacten op één kring. Beperk je tot acht punten per kring; een dubbel stopcontact telt als één punt.
- Geen aparte kring voor vaste toestellen. Oven, kookplaat, wasmachine, droogkast en vaatwas krijgen elk hun eigen kring.
- Sectie en automaat passen niet bij elkaar. Een 20 A automaat op 1,5 mm² is een klassieke en gevaarlijke fout.
- Wijzigingen niet doorgevoerd. Er is tijdens de werken een kring bijgekomen, maar het schema bleef zoals het was.
- Geen legende. Zonder legende moet de keurder raden wat je symbolen betekenen.
Handmatig, in software of door je installateur?
Alle drie kan. Software helpt vooral bij grotere installaties en bij latere wijzigingen, omdat je kringen kunt verplaatsen zonder alles opnieuw te tekenen. Laat je het schema door je installateur maken, vraag dan uitdrukkelijk om een bewerkbaar bestand en niet alleen om een uitgeprinte versie. Over vijf jaar wil je dat bestand kunnen aanpassen.
Wat je ook kiest: het schema is pas klaar als het overeenkomt met wat er effectief in de muren en in het bord zit.
Veelgestelde vragen
Mag ik mijn eendraadschema met de hand tekenen?
Ja. Er is geen verplichting om software te gebruiken. Een met de hand getekend schema is geldig zolang het leesbaar, volledig en correct is en overeenkomt met de werkelijke installatie.
Hoeveel tijd kost het om een eendraadschema te tekenen?
Voor een gemiddelde woning met vijftien tot twintig kringen ben je een halve dag bezig als je de installatie goed kent. Het inventariseren van een bestaande installatie kost meestal meer tijd dan het tekenen zelf.
Wat als ik een kring vergeet op mijn schema?
De keurder noteert dat als een inbreuk omdat het schema niet overeenstemt met de installatie. Je vult het schema aan en legt het voor bij de herkeuring.
Dit artikel kan fouten of verouderde informatie bevatten. Controleer altijd de geldende regels en raadpleeg een vakbekwame elektricien of een erkend keuringsorganisme voordat je handelt.
